Zes dagen lang logeren we bij Tata, zijn drie vrouwen en vijfentwintig kinderen plus nog wat onduidelijke ooms, tantes, neven en nichten. Op de boerderij is geen stroom. Onze mobiel kan alleen opgeladen worden bij DJ Ben in een dorp verderop. Wel een half uur rijden met de Boda.
Ben is de rijkbezitter van een accu. Samen met de vrouwen op de boerderij maal ik gierst en cassave. Waarna we pinda’s met zout roosteren. Verwonderen ons over hun leven en dansen op de muziek van trommels terwijl vuurvliegjes in de lucht zweven. Langs smalle kronkelen paadjes, waarover mango en tamarindebomen zich hebben gebogen, lopen we naar de markt op zoek naar eenden, kippen en geiten. Voor 60.000 Oegandese shilling kopen we twee vrouwtjes en een mannetjes eend. Melle, Keta en Janet een puber uit het dorp die met ons mee is gelopen nemen alle drie een eend voor hun rekening. Janet draagt een rok die in de ochtend nog wit was. Bij de eerste beste scheet poept de eend haar rok eronder. Janet maakt er helemaal geen ding van, veegt met een plastic zakje haar rok schoon, legt er een knoop in en pakt de eend weer op. In gedachten zie ik Nederlandse pubers passeren, bij wie de markt nu te klein zou zijn. Om te voorkomen dat ook Melle en Keta er straks helemaal onder de shit zitten krijgen de eenden alle drie een felgroen plastic zakje, Oeganda kwaliteit, om hun kont. Janet neemt nog een kartonnen zak met 6 kilo meel olie en zout op haar hoofd en ik bekommer me om vijftig eieren en de gekochte groenten. Onderweg houdt een fietser ons staande. De hoop dat hij misschien een vikinghelm op zijn bagagedrager heeft vervliegt al snel als het een koeienkop blijkt te zijn. Bosje takken met bladeren erboven zou bescherming moeten bieden tegen de vliegen. Tijdens het gesprek druppelt het bloed langzaam langs de velgen in het rode zand. De koeienkop eigenaar wil de eieren kopen waarmee ik inmiddels al een uur rondsjouw. Dat gaat dus niet door. De Oeganda zakjes begeven het onderweg en halverwege moeten we nog eens op eendenjacht in het maisveld. Later op de dag kopen we drie geiten. Op klapstoeltjes in de schaduw, wachten we tot de geiten die ergens los rondlopen gevangen zijn. In het veld zijn kinderen aan het touwtjespringen met lianen en kijkt oma in de deuropening ons door haar met staar versluierde ogen grijnzend aan.
We gaan op de boda terug. Omdat ik me nergens anders aan vast kan houden pak ik rondom Rogas, de poten van de geit vast, die dwars op de Boda Boda ligt. Twee gekochte geiten hebben Melle en ik al lopend naar het dorp gebracht wat al meer dan genoeg commentaar in de buurt opleverde. Happy Christmas. Samen met een hele groep vrouwen schillen we bakbananen voor de matoke. Valerie een van de vrouwen komt schuifelend dichterbij. Een diepe wond in haar linkervoet gaapt ons aan. Haar bijl was even uitgeschoten. De wond moet gehecht worden. Met Valerie tussen ons in op de Boda rijden we naar het dichts bijzijnde ‘medisch centrum’. Duur woord voor een boer die dokter, veearts, dierenarts en tandarts in één is. Welcome to hell. Als we het erf oprijden is het alsof we in een foute film zijn beland. In de schaduw voor een klein schuurtje speelt een man, gekleed in een vieze doktersjas en een zware donkere bril op zijn hoofd voor tandarts. Zijn assistente slaapt nog. De tandartsstoel is een klapkrukje met daarop een kreunende vrouw. Ze houdt haar hoofd achterover. De tandartsapparatuur bestaat uit een rood geldkistje waarvan een scharnier ontbreekt. Dot vieze watten hangt er uit en liggen al bijna in het zand. Verder een tangetje en een schaar. Lachend gebaart de tandarts dat we op een bankje in de schaduw mogen wachten. We zitten eerste rang terwijl hij een kies trekt. De kermende vrouw krijgt nog een dot watten in haar mond gestopt en kan na het afrekenen gaan. Dan is Valerie aan de beurt. De dokter gooit een desinfecteren vloeistof op haar voet en wil deze dan met een dot vieze pluizige watten schoon deppen. Op Melle zijn advies zeg ik dat mijn man arts is in Nederland. Dit geeft me het recht om me met zijn handelswijze te mogen bemoeien, wat hij ook accepteert. Zeg hem dat de wond gehecht moet worden. Met een naald en ontsmettingsvloeistof prikt hij gaatjes rondom de wond terwijl Valerie geen kick geeft maar wel mijn hand fijn knijpt. De ‘dokter’ legt een paar knopen in de hechting en klaar. 40.000 shilling. Voor hier drie kippen. We betalen hem extra zodat ze uiteindelijk een schoon verband om haar voet krijgt en niet het verband wat al bij een paar eerdere patiënten is gebruikt. Dingen af dat hij voor het bedrag wat we betalen ook haar hechtingen er uit haalt. Hoop dat ik de komende tijd hier niet naar een dokter of een tandarts moet…….This is Oeganda….
